Stopa zysku

Z Marksizmopedia - internetowa encyklopedia marksizmu
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stopa zysku (symbol: p‘) -

(wg. Mała encyklopedia ekonomiczna, s. 769, autor: Józef Zawadzki):

ilościowy stosunek masy wartości dodatkowej (symbol: m) do całego wyłożonego kapitału, tj. kapitału stałego (symbol: c) i zmiennego (symbol: v); wynika ona z procesu przekształcania wartości dodatkowej w zysk, a stopy wartości dodatkowej (symbol: m‘) w p‘; oznacza to, że p‘ rośnie i spada wraz ze wzrostem i spadkiem m‘. Masa wartości dodatkowej określona jest przez stopę wyzysku robotnika oraz przez liczbę zatrudnionych robotników (przy płacy = 1/v), a więc m = m‘v; p‘ rośnie - ceteris paribus - wraz ze wzrostem m‘ oraz liczby robotników zatrudnionych przez ten sam kapitał. Z podanego wzoru wynika, że p‘ zmienia się w odwrotnym kierunku do wartości c; ma to szczególne znaczenie dla działania prawa tendencji zniżkowej stopy zysku. Ponieważ p‘ ma bardzo ważne znaczenie w produkcji kapitalistycznej, stanowi bodziec lub antybodziec dla produkcji, inwestycji itd., wszystkie czynniki, które wpływają zniżkowo na p‘ odgrywają dużą rolę w zaostrzaniu sprzeczności kapitalizmu.